Esencja faktologii

Faktologia tak ujęta ukazuje to, co podstawowe i wyjściowe w fakcie – jako wynik kontaktowania z nim. Ten wynik jest poznaniem syntetycznym będącym skutkiem oddziaływania zawartości faktualnej tego faktu. Faktologia stara się spotkany fakt ująć w sposób wyraźny za pomocą abstrakcji pojęciowej, a następnie poprzez stopniową jej konkretyzację. Źródłem faktologii jest kontaktowanie z faktem, które jako takie można nazwać praktyką faktualną. Fakt w czasie kontaktowania udostępnia się władzom poznawczym, co możemy nazwać jego oddziaływaniem faktualnym. Wynik tego kontaktowania jest poznaniem niewyraźnym w obszarze intelektu syntetycznego. Poznanie niewyraźne jako pozapojęciowe jest generowane przez intelekt syntetyczny w trakcie kontaktowania. Na terenie poznania syntetycznego jest umieszczona całościowa (syntetyczna) informacja udostępniona przez fakt o swojej budowie wewnętrznej. Oddziałujący na władze poznawcze fakt materialny wywołuje kontaktowanie i przekazuje informacje o strukturze swojej formy. Informacje te powodują generowanie poznania syntetycznego, które nie jest pojęciem, lecz faktualnym powodem, skłaniającym władzę decyzyjną do kierowania się ku oddziałującemu faktowi materialnemu. Intelekty i władze decyzyjne nie wytwarzają faktu materialnego, gdyż nie mogą opuścić faktualnego obszaru człowieka. Mobilizują go tylko do korzystania z relacji (interfaktów) formalnych i materialnych, pozwalających na skontaktowanie się z oddziałującym nań faktem. W tym realnym kontakcie z oddziałującym faktem intelekty zastają w nim materię oraz istniejącą w nim formę będącą strukturą elementów składowych w jej wewnętrznej jedności.

Uświadomienie sobie faktualnych skutków realnego kontaktowania dokonuje się dopiero w mowie wewnętrznej w intelekcie analitycznym. Dokonuje się to przez ujęcie informacji faktualnych w nazwy, zdania i rozumowania. Wskazuje to, że porządek faktualny wyprzedza porządek poznania. Pierwszy jest zatem fakt, a potem konkretna myśl syntetyczna, a następnie pojęcie faktu jako abstrakt od syntetycznego jego rozumienia, które jest rozumieniem faktualnym. Faktualne skutki kontaktowania z faktem doznawane są w sposób całościowy przez intelekt syntetyczny w prawej półkuli mózgu oraz w sposób analityczny (szczegółowy) przez intelekt abstrahujący od syntetycznych rozumień w lewej półkuli mózgu. Syntetyczne poznanie faktualne w PPM jest poznaniem przedpojęciowym. Analityczne poznanie pojęciowe jest uświadomieniem sobie niewyraźnych rozumień w sposób abstrakcyjny za pomocą pojęć i nazw przejętych z kultury. Jest ono mową wewnętrzną i zewnętrzną dokonującą się w LPM w jej ośrodkach mowy jako skutek abstrahowania przez intelekt analityczny. Komunikacja intelektów dokonuje się przez spoidło wielkie (ciało modzelowate), które służy do wymiany informacji między półkulami mózgu i ich intelektami.

Poznanie wyraźne – pojęciowe i językowe – jest abstrahującym od całościowego rozumienia ujęciem zawartości faktu materialnego. Aby jednak stało się ono dokładnym ujęciem faktu winno ulegać stopniowej konkretyzacji ukazującej coraz to nowe aspekty faktu. Poznanie wyraźne faktu jest zatem każdorazowo tworzeniem nazw, zdań i rozumowań w intelekcie analitycznym, które formułują stopniowo coraz bardziej szczegółowe aspekty faktu, przybliżając jego poznanie do rzeczywistości faktualnej faktu. Tworzenie wiedzy o fakcie zależy od sprawności nabywanych przez władze poznawcze w procesie edukacji i w ramach kultury. Systemy edukacyjne mogą jednak powodować odrzucenie empiryzmu i realizmu w zamian za kultywowanie idealistycznych systemów racjonalistycznych oderwanych od faktów, a przywiązanych do tworzenia pojęć. W ten sposób kultura może powodować, że nie wszystko, co jest ujmowane przez intelekt syntetyczny zostanie przejęte przez intelekt analityczny. Może to też powodować, że formułuje się ujęcia filozoficzne na miarę modnych tendencji obecnych czasów, a nie na miarę faktu materialnego.