czwartek, 19 lutego 2015

Struktura faktu

2. STRUKTURA FAKTU
PRZYCZYNY FAKTU – UJĘCIE STRUKTURALNE
Na strukturę faktu składają się różnorakie elementy składowe, które identyfikujemy za pomocą jej stopniowej konkretyzacji. Te, od których zależą realność i tożsamość faktu nazywa się przyczynami wewnętrznymi faktu. Przyczyny te możemy ująć ze względu na strukturę faktu i ze względu na jego genezę. Pierwsze ujęcie ukazuje powiązania między przyczynami wewnętrznymi, drugie ujęcie ukazuje ich wzajemne zależnoœci. Ujęcie strukturalne ujmuje fakt jako materię i formę.
Materia jest elementem faktu, który czyni ten fakt czymś rzeczywistym. Czyniąc to nie jest jednak czynnością, procesem, relacją. Jest wewnątrz faktu tym tworzywem, które aktualizuje wszystkie własności formy zdeterminowane przyczynami zewnętrznymi, które są jej elementami składowymi, urealniając je, czyli wiążąc ze sobą. W ten sposób staje się niepowtarzalnym elementem faktu , który zostaje prze nią zapoczątkowany.
Forma jest powodem tożsamości faktu i ze względu na to jest inna w każdym fakcie. Ta innoœć wskazuje na wewnętrzne zróżnicowanie formy.
Przejawem materii jest aktualność, realność, jedność i odrębność faktu.
Przejawów formy jest wiele, ale przede wszystkim są to własności zdefiniowane w układzie SI: czasowość [s], przestrzenność [m], termalność [K], ilość [kg], jakość [mol], elektryczność [A], œświetlistośœć [Cd]. Materia nie posiada atrybutów przestrzennoœci i czasowoœci, gdyż w stanie osobliwym – przed wielkim wybuchem – nie było jeszcze przestrzeni i czasu. Czas i przestrzeń to atrybuty formalne powstałe 13,5 mld lat temu.
PRZYCZYNY FAKTU – UJĘCIE GENETYCZNE
Ujęcie genetyczne uwzględnia powiązania i realność między wewnętrznymi przyczynami faktu. Pierwszą w fakcie jest zapoczątkowująca go materia, która aktualizuje, jednoczy i urealnia fakt, a więc wszystkie współstanowiące go elementy formalne. Ta materia jest zależna od formy, którą urealnia, i jako Ÿródło realności formy materia wyłania jej treść, która formalnie indywidualizuje samą tę materię. W ten sposób forma staje czymś współstanowiącym fakt razem z materią. Forma powoduje tożsamość i określoność faktu. Forma w substancjach chemicznych i organizmach wywołuje własności SI, w człowieku poza nimi wywołuje własności intelektualno-zmysłowe i wegetatywne, w zwierzęciu własności zmysłowe i wegetatywne, w roślinie tylko własności SI i funkcje wegetatywne.
Urealnienie faktu przez materię polega na zapoczątkowaniu go i urzeczywistnieniu. Jedność materialna powoduje ogarnianie wszystkiego, co urealnione i związane ze sobą, co powoduje, że fakt staje się strukturalną jednością. Ta jedność przejawia w fakcie materię i jej dominującą rolę pierwszego elementu strukturalnego. Uaktualnienie to takie zachowanie się materii faktu, że wszystko, co w fakcie urealnione staje się teraz. Dzięki ogarnięciu przez materię wszystkiego, co w fakcie zaktualizowane, fakt staje się strukturalną jednością. Ujęcie genetyczne faktu materialnego wskazuje, że pierwszym elementem strukturalnym faktu jest materia, która zapoczątkowuje fakt i rozwija swą cechę zależnoœci ze związaną z sobą sferą formalną. Urealnia ją i aktualizuje, powodując wyłonienie się jej zróżnicowanej i zindywidualizowanej treści ogarniętej jednością. Ta zróżnicowana treść jest ważna i istotna, jest formą faktu, która decyduje o wewnętrznej tożsamości faktu materialnego. Mówimy zatem, że fakt materialny jest materią i formą. Formę charakteryzują własności poszczególnych elementów strukturalnych, które ogarniane przez materię otrzymują od niej strukturalną aktualność, jedność, odrębność i realność. Te cztery wyżej wymienione przejawy materii stają się podmiotem materialnych relacji między faktami. Poprzez te relacje człowiek doznający tych przejawów materialnych oddziałującego na niego faktu spotyka się z zawartością tego faktu. Dzieje się to w nim na poziomie poznania syntetycznego. W poziomie mowy analitycznej zwraca uwagę to związanie materii z urealnioną formą i jej elementami składowymi. Jest to zależność w poziomie skutków. Forma jest powiązana z materią w poziomie przyczyn. Materia udziela formie realności, ale nie otrzymuje swej realności od formy.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz